»
»
Pracujący emeryci i ograniczenia emerytur - na razie bez zmian

Pracujący emeryci i ograniczenia emerytur - na razie bez zmian12 Lipiec 2018

Pracujący emeryci i ograniczenia emerytur - na razie bez zmian

Osoba, która ukończyła powszechny wiek emerytalny i po rozwiązaniu stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą nabyła prawo do emerytury, a następnie została ponownie zatrudniona, może jednocześnie pobierać świadczenie emerytalne oraz wykonywać pracę zarobkową, a jej emerytura nie będzie pomniejszona ani zawieszona z powodu przekroczenia określonej kwoty przychodu. W sytuacji, gdy emeryt kontynuował zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, prawo do emerytury ulega zwieszeniu – bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu tego zatrudnienia.

Interpelacja nr 18012 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie pracujących emerytów

Szanowna Pani Minister,

media informują, że już niedługo nawet 350 tys. pracujących emerytów może stanąć przed wyborem: pensja czy świadczenia z ZUS. Ograniczenia w zarobkowaniu dotyczą teraz wyłącznie osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę. ZUS naciska jednak na rząd, aby po przywróceniu wieku emerytalnego 60/65 lat dotyczyły wszystkich emerytów bez względu na wiek. Rekomendacje wynikają z tzw. białej księgi, opracowanej w wyniku przeglądu dotychczasowych przepisów emerytalnych. W ocenie ZUS szukanie oszczędności i nowych źródeł składek jest niezbędne w związku z obniżeniem wieku emerytalnego. Z przeglądu wynika, że koszt tych zmian będzie w kolejnych latach szybko narastał. Tylko w 2018 r., przekroczy 10 mld zł (zsumowany niższy napływ składek od osób, które zrezygnowały z pracy, i wypłat przysługujących im świadczeń). W 2019 r. będzie to 13 mld zł, a w 2020 r. – 16 mld zł. Oznacza to, że po zmianie nawet 350 tys. emerytów będzie musiało zdecydować, czy wybiera pracę czy świadczenia z ZUS. Problem polega na tym, że emerytury z nowego systemu będą coraz niższe, co zmusi emerytów do podejmowania dodatkowej pracy.

W związku powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi:

Jakie jest stanowisko Ministerstwa wobec pomysłu ZUS dotyczącego objęcia wszystkich emerytów bez względu na wiek ograniczeniem w zarobkowaniu?

Czemu miałyby służyć zmiany rekomendowane przez ZUS?

Anna Elżbieta Sobecka, 07-12-2017

Odpowiedź na interpelację nr 18012 w sprawie pracujących emerytów

W związku z wystąpieniem Pana Marszałka z dnia 14 grudnia 2017 r., znak: K8INT18012, przekazującym interpelację poseł Anny Elżbiety Sobeckiej w sprawie „pracujących emerytów”, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

Zasady nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, z późn. zm.). W ustawie tej uregulowano także kwestie zawieszania prawa do emerytury oraz zmniejszania jej wysokości.

Osoba uprawniona do świadczenia emerytalnego może osiągać przychody z pracy zarobkowej na ogólnych zasadach, wynikających z art. 103-106 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 103 ust. 2 w zw. z art. 103a tej ustawy, prawo do emerytury nie ulega zawieszeniu, a jej wysokość nie ulega zmniejszeniu, w przypadku emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny i kontynuowali zatrudnienie po uprzednim rozwiązaniu stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywali je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Powyższe oznacza, że osoba, która ukończyła powszechny wiek emerytalny i po rozwiązaniu stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą nabyła prawo do emerytury, a następnie została ponownie zatrudniona, może jednocześnie pobierać świadczenie emerytalne oraz wykonywać pracę zarobkową, a jej emerytura nie będzie pomniejszona ani zawieszona z powodu przekroczenia określonej kwoty przychodu. Natomiast w sytuacji, gdy emeryt kontynuował zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, prawo do emerytury ulega zwieszeniu – bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu tego zatrudnienia.

Odmiennie kształtuje się sytuacja emerytów, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego. W przypadku osiągania przychodu z tytułu działalności objętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi przez emerytów, którzy nie ukończyli powszechnego wieku emerytalnego, dodatkowe przychody nie mogą przekraczać określonych progów. W przeciwnym razie emerytura zostanie zawieszona lub jej wysokość ulegnie zmniejszeniu.

Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawieszenie lub zmniejszenie wypłacanego świadczenia ma miejsce w przypadku osiągania przychodu w kwocie przekraczającej wskazane w ustawie progi – odpowiednio 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Oznacza to, że świadczenie może być wypłacane w pełnej wysokości, jeśli przychód osoby uprawnionej nie przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS. W przypadku osiągania wyższego przychodu, ale nie przekraczającego 130% wyżej wymienionego wynagrodzenia – świadczenie podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla tego świadczenia. Jeśli natomiast świadczeniobiorca osiąga przychód w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – prawo do świadczenia ulega zawieszeniu.

Przechodząc do kwestii związanych z obniżeniem wieku emerytalnego, należy wskazać, że zostały one uregulowane w przepisach ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 38). Zgodnie z przepisami tej ustawy od dnia 1 października 2017 r. powszechny wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat w przypadku kobiet oraz 65 lat w przypadku mężczyzn.

Uprzejmie wyjaśniam, że przepisy ustawy przywracającej niższy wiek emerytalny nie wprowadziły zmian w zakresie łączenia prawa do emerytury z wykonywaniem pracy zarobkowej, a zatem obowiązujące dotychczas przepisy, o których mowa wyżej, nie uległy zmianie. Oznacza to, że ubezpieczonym nadal przysługuje wybór co do kontynuowania aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego. W tej sytuacji ubezpieczony może nieprzerwanie kontynuować zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy, kosztem zawieszenia prawa do emerytury, albo rozwiązać umowę z dotychczasowym pracodawcą i pobierać emeryturę, bądź też po rozwiązaniu dotychczasowej umowy zawrzeć z pracodawcą nową umowę o pracę, z zachowaniem prawa do wypłaty emerytury.

Kwestie dotyczące łączenia pobierania świadczenia emerytalnego z wykonywaniem pracy zarobkowej stanowiły przedmiot analiz prowadzonych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach dokonanego w 2016 r. Przeglądu systemu emerytalnego – Informacji Rady Ministrów dla Sejmu RP o skutkach obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 637) wraz z propozycjami zmian.

Wyrażona w przeglądzie propozycja rozważenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej możliwości uzupełnienia projektu ustawy przywracającej niższy wiek emerytalny o modyfikację rozwiązań dotyczących łącznia dalszej aktywności zarobkowej z pobieraniem emerytury była przedmiotem debaty zakończonej uchwaleniem ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którą od dnia 1 października 2017 r. przywrócono w Polsce obowiązujący do dnia 31 grudnia 2012 r. wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. W ramach tych modyfikacji nie wprowadzono jednak nowych zasad zawieszania i zmniejszania świadczeń emerytalnych w Polsce, a jedynie obniżono wiek, od którego świadczenia te można pobierać w pełnej wysokości bez względu na poziom osiąganych przychodów.

Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi obecnie prac nad wprowadzeniem zmian w obowiązujących zasadach łączenia aktywności zawodowej z pobieraniem świadczenia emerytalnego.